Madagascar-Tribune.com

Fanambarana mikasika ny fanorenana « Colisée » ao Anatirova

2020-06-02T00:00:00Z

Ny fikambanana Mamelomaso dia niorina tamin'ny volana novambra 1995 tao aorinan'ny herisetra nahamay ny Rova, tsapa tokoa tamin'izany fa nisy adidy tsy voahefa tao.

Tsy voahefa satria tsy tafita amin'ny taranaka fara-mandimby io vakoka iray lehibe io.

Ny atao hoe Vakoka, tamin'ny andron'ny ntaolo, dia firavaka volafotsy miendrika rojo. Mitohitohy sady sarobidy ka raha lalinina kely ny hevitra fonosiny dia tsotra : Lova tsara sy mateza napetrak'ireo razantsika ho antsika ka tokony ampitaintsika amin'ny taranaka fara-mandimby.

Ny vakoka no andry mampifandray ny taloha sy ny ho avy ary ny ankehitriny. Adidintsika ny mikajy azy mba hisy ho lovain'ny taranaka indray.

Tsy tompony isika fa Mpampita.
Tandidomin-doza indray ny Rova ankehitriny

Ny ankizy teraka nanomboka tamin'ny 1995 dia tsy mba nahita an'izany Anaty Rova izany.

Nefa, ny Rovan'Antananarivo : rehareha, kanto, nanabe, mampitempo ny fo. Teo i Manjakamiadana mijoalajoala, tazana avy lavitra ka nanaitra ny mpiara-belona sy ny vahiny rehetra, teo ny fasan'ny mpanjaka izay mampianatra hatrany fa tsy olonolom-poana isika fa nisy fototra, teo ireo lapa maro nitahiry fitaovana sarobidy, teo koa ireo harena arkeolojika izay rakotry ny tany ary mbola hitondra fahalalàna tantara lehibe ho antsika.

Ny zanantsika teraka manomboka 2020 indray dia “colisée” izany no lova ampitaina aminy.

Satria tsy fanarenana io “Colisée” io fa fanorenana, mifanipaka sy mifandrafy amin'ny hasin'ny fasana sy trano nitoeran'ireo mpanjaka Merina nandritry ny 500 taona mahery.

Ahoana no hafahantsika mijoro hanazava an'izany amin'ireo Taranaka ? Manana zo ve isika mandrava , mamorona , manangana zava-baovao ao amin'ny Rova ?

Tsia tompoko, ny adidintsika dia ny mikajy azy mba tsy ho ravan'ny taona izy. Ny fiarovana azy dia ao anatin'ny fanajàna tanteraka ny endriny teo aloha sy ny soatoavina vohiziny. Very ny maha vavolombelon'ny Tantara azy raha ovaina izy.

Tsy tompony isika fa ireo nanorina an'ireo no tompony.

Tsy anjarantsika no mitsara izay nataony.

Isika mpiara-belona ankehitriny koa hamela vakoka vaovao ho an'ny taranaka. Ny trano aorintsika amin'izao fotoana izao izay manana endrika miavaka na manan-danja manokana no ho raiketin'ny tantara rampitso. Dia anjaran'ireo mpandimby antsika indray no miaro izany.

Izay no atao hoe Vakoka.

Manoloana ny loza mihatra amin'i Manjakamiadana izao dia mahatsiaro tena ny Mamelomaso fa ny hevitra fototry ny Vakoka mihitsy no tsy tsapan'ny maro, hany ka miverimberina foana ny fanimbàna azy.

Tsy io Rova io irery fa ireo vakoka manerana an'i Madagasikara koa.
Tsy fandrosoana ny manangana “colisée” ao anatin'ny Rova.
Malalaka ny tanintsika ary maro ny toerana azo hanangana zavatra toy ireny.

Aoka ny vakoka hijanona ho vakoka, mizaka ny Hasiny sy ny Tantarany

Nandritry izay 25 taona nisiany izay dia nilofotra nanarina tsangambakoka maro ny Mamelomaso : Vavahadin'ny rovan'Ambohimanga miisa 6, fatsakàna, lalankely. Tao koa ny fasan'ny Mpanjaka Rangitatrimovavy teny Imerimanjaka, ny fitomiandalana eny Alasora ... Niezaka hatrany ny nanaja ny haitao nentin-dRazana.

Mahatsiaro tena izy ankehitriny fa manan-jo sy adidy manao izao Fanambaràna izao.

Tandremo lahy sao tsy mahazaka ny vesatry ny tsiny.

“Atsipy ny tady eny an-tandrokin'ny omby, atsipy ny teny any am-pon'ny mahalala”

Antananarivo 28 mey 2020
Masina ny tanindrazana

Rtoa RABEJAONA Nosy
Filohan'ny fikambanana Mamelomaso

CENI : Inona marina no andrasana aminy ?

2015-12-24T04:15:00Z

Mba ho rafitra manana fasahina hampanjaka ny fahamarinana eo amin'ny tontolon'ny fifidianana ary hijoro manoloana ny fandikandalana ataon'ireo mpisehatra politika mandray anjara ao anatin'ny fifidianana : avo feo raha misy fandikana lalana (ohatra : niseho tany amin'ny faritra Anosy).

Manoloana ny fitsanganan'ny biraon'ny CENI vaovao tamin'ny 02 novembre 2015 lasa teo sy ny fiatrehana ny fifidianana senatorialy amin'ny 29 decembre 2015 izao, izay ho tanterahina eny anivon'ny kaomina miisa 1695, dia mipetraka ny fanontaniana : Inona marina no andrasana amin'ny CENI ? Hanatanteraka ny baikon'ny fitondrana foibe tahaka ny mahazatra ve sa mba tena hijoro sy hanana ny fahaleovantenany ?

Mampanahy mafy ny besinimaro ny amin'ny hanatontosana ny fifidianana senatorialy eo anivon'ny kaomina fa mety hisy teritery amin'ny endriny maro hiatra amin'ireo mpifidy lehibe na “grands électeurs” mba ahazoan'ny fitondrana foibe ny vaton'izy ireo. Dia toy izany foana ve no atao amin'ity firenena malalantsika ity ? Tombontsoan'ny olon-tokana ve no arahina sa tombontsoa iombonan'ny firenena ?

Mampametram-panontanina ihany koa ny tsy nahitana taratra ny teti-bola ho an'ny CENI tao amin'ny « Loi de finance 2016 » izay vao nolanian'ny depiote farany teo, nefa voafaritra ao amin'ny « Andininy 106, ao amin'ny Loi n°2015 LOI n° 2015 – 020 » fa ny « La loi de finances » mamaritra isan-taona ny tetibola fampandehanan-draharaha ny CENI, ankoatr'izany ny tetibola manokana momba ny raharaham-pifidianana. Midika ve izany fa tsy manana vaindohandraharaha ny CENI amin'ny taona ho avy, manoloana an'ireo tsy fahatomombanana niseho teto amin'ny tany sy ny firenena teo amin'ny fikarakarana sy ny fitantanana ny fifidiana ?

Ny fametrahana ny rafitra mahaleotena misahana ny fifidianana, ao anatin'izao Repoblika faha-4 izao dia midika ny fitsaharan'ny CENIT amin'ny asany, fa toa misafotofoto ny fomba fitantanana eto amin'ny firenena ; zany hoe tokony hirosoana ny famindrampahefana ary ho hita taratra eto amin'ny firenena fa ny CENI no rafitra napetraka sy miasa ankehitriny.
Mifangaro ny andraikitra raisin'ny ministeran'ny atitany sy ny CENI koa tsy fantatry ny olompirenena intsony ny lalàna tanterahina.

Vokany :

– Ho voahosihosy ny zon'ny mpifidy amin'ny fifidianana « senatorialy » izay ho tanterahina afaka andro vitsivitsy ;
– Mety hiteraka krizy vaovao eo anivon'ireo andrim-panjakana samihafa ny fifidianana izay noteren-ko masaka toy ny voalobo-jaza ;
– Miha-marisa hatrany ny andrim-panjakana mpanao lalana vokatry ny safidy tsy araky ny tokony ho izy ka hiteraka fiankinan-doha tanteraka amin'ny fanjakana mpanatanteraka izany ;
– Hiteraka tsy fahamarinan-toeran'ny fitondrana misy ankehitriny na instabilité politique ;
– Mihena ny “credibilité” -ny CENI, ary io rafitra io no mibaby ny lalana hapetraky ny governementa izay manelingelina ny fiasan'ny rafitra CENI.
– Tsy ahavita ny asany ara-dalana ny CENI raha tokony tsy hitanila amin'iza na iza, tsy hiandany, hangarahara, hahaleotena ary ho tena matianina. Ahiana araka izany ny mety ho fandikana ny « Adininy faha 5 ny « LOI n° 2015 – 020 ».

Eo anatrehan'izany dia takiana ny :

– Fanajana :

ny Lalàna
ny fahaleovantenan'ny CENI hampiatra ny fahefana napetraka taminy ;
ny “neutralité de l'administration”
ny zon'ny mpifidy

– Hanatsaharana tanteraka ireo endrika samihafa faneriterena atao amin'ireo mpifidy lehibe na “grands electeurs” ;
– Famoahana faran'izay haingana ny vokatra vonjimaikan'ny fifidianana havoakan'ny CENI mba hialana amin'ny ahihay (Art 121 du Code electoral).

Soso-kevitra :
– Fanamafisana ny communication eo anivon'ny ceni ka hifantoka bebe kokoa amin'ny fanazavana ny atao hoe fifidianana demokratika sy ny sakana eo hampanantanterahana izany.
– Tokony atomboka dien'izao ny fanatsarahana rehetra amin'ny fikarakarana sy ny fitantanana ny fifidiana manaraka toy ny : fanovana ny kara-panondro “electronique” ho fitaovana tokana ahafahana mifidy, fanavaozana ny lisim-pifidianana, logiciel hikirakirana ny valim-pifidianana,… ;
– Entanina ny CENI mba hanana fivelarana sy fisokafana amin'ireo olona na vondron'olona manana hevitra ho fanatsarana ny asa izay ataony ; soritana manokana ny fahavonona eo amin'ny Gen hitondra ny fahaiza manao hanantanterahana ny soatoavina efa novohizina nandritra ny taona maro eo amin'ny tontolo ny fifidianana demokratika
– Entanina ny olom-pirenena sy vondron'olona isan-tsokajiny mba hanao « critique constructive” ho fanatsarana ny tontolon'ny fifidianana ;
– Asiana ny tombana sy jeritodika nasionaly ny asa vita ny CENI-T sy CENI aorian'ny fifidiana senatora : Senatora, Ben'ny Tanana, Depiote ary Filoham-pirenena mba ho fanatsarana ny dingana manaraka ;izany dia manery antsika handrafitra lalam-pifidianana vaovao,sy ireo lalana rehetra mifandraika amin'izany.
– Asiana ny fifanakalozana traikefa, haizatra ary ny fahaizamanao amin'ireo mpisehatra ny fifidianana eto an-toerana sy iraisam-pirenena ;
– Hamafisina ny fanabeazana sy fanentanana ny olom-pirenena mpifidy handray andarikitra amin'ny fanaraha-maso mivantana ny safidiny.

Antananarivo, faha-21 desambra 2015

Madeleine Ramaholimihaso
Bruno Rakotoarison
Charles Rakotonirina
Hasina Rakotoson
Cocken Razafiarison

Groupe des Experts Nationaux (GEN)
Rue Rajakoba Augustin Ankadivato Antananarivo
E-mail : mrcabram@moov.mg
Tél : 22 663 99 Fax : 22 663 59

Fanambarana

2014-02-21T03:30:00Z

Présidence de la République
Cabinet du Président
Unité de Communication
Réf : 002-14/PRM/CAB/UC

Antananarivo, 20 Febroary 2014

FANAMBARANA

Ho tohin'ny dinika indroa miantoana efa nataon'ny Andriamatoa Filohan'ny Repoblika sy Andriamatoa Filohan'ny Tetezamita teo aloha momba ny fisafidianana izay ho Praiministra, sy ho fanatanterahana ny fanehoan-kevitry ny laharana voalohany HCC/AV tamin'ny 17 Fébroary 2014 navoakan'ny Fitsarana Avo momban'ny Lalampanorenana izay namoaka mazava fa noho ny trangan-javatra misy ankehitriny, ny fisafidianana ny Praiminisitra dia iarahan'ny antoko politika na fivondronan'ny antoko politika maro an'isa ao amin'ny Antenimieram-pirenena sy ny Filohan'ny Repoblika midinika, mialohan'ny fanendrena ataon'Andriamatoa Filohan'ny Repoblika.

Ny Fiadidian'ny Repoblika dia manapa-kevitra hikarakara fiaraha-midinika amin'ny solontenan'ny mpandrindra ankapobean'ny MAPAR sy ny solontena manokan'ny Filohan'ny Repoblika ny Zoma 21 Febroary 2014 amin'ny 08 ora maraina eny amin'ny Lapa-panjakana lavoloha.

Izany fihaonana izany no atao dia ho fanomanana ny fiaraha-midinika amin'Andriamatoa Filohan'ny Repoblika sy ny mpandrindra ankapobeany ny MAPAR Andriamatoa Maharante Jean de Dieu hanapaka izay anaran'ny Praiminisitra ho tendrena araky ny andininy faha 54 ny Lalampanorenana.

RANDRIANARIVONY Jaobarison
CSPRM

Déclaration en malgache du Pr Ranjeva Raymond

2014-02-07T04:00:00Z

Fanambarana (Communiqué) atolotrin'ny Profesora Raymond Ranjeva : 05/02/2014.

Miala tsiny raha heverin'ny sasany fa misososo toa vinanto kely tsy mahare fosa . Tsaroako fa mpampianatra tranainy momba ny lalana, ny fitandroana ny fiadidiana ny vola-panjakana (« finances publiques ») ary ny fahalalana momba ny fitantanana eo amin'ny fiaraha-monina ( « science politique ») aho. Tsy mandry ny eritreritro raha hijery sy hangina manoloana ireo tolo-kevitra handikana ny lalana mifehy ny fanendrena ny ho filohan'ny fitondram- panjakana. Isaorana ireo mpanao serasera fa afaka milaza ny heviny ny tsirairay.
Vaky ny saina : manjaka ny tetika samihafa sy hevi-diso entina higiazana izany fanendrena izany, ary fonosina anaty fandrahonana na hafetsifetsena.
Raha fakafakaina ny teny ampiasaina ao amin'ny lalam-panorenana, na amin'ny teny malagasy na amin'ny teny frantsay, dia tsy ho mora ny fandikana sy ny fampiharana azy.
Tsy nandroso ny firenentsika hatramin'izay, koa tsy maintsy atao ny jery kiana ny fomba narahantsika momba ny fanendrena ny praiministra , sy ny vokany, ary ny fialana amin'izay tsy nety. Nosy ny tanintsika koa tsara raha mba mandinika ny misy any amin'ny firenena hafa ka mahomby (oh. fiaraha- miantsoroka ny fitondrana na « co-gouvernement »), fa tsy maka tahaka na manaiky baiko be fahatany. Ilaina ary ny fahasahiana handinika am-panetretena sy fahendrena ny tena dikan'ny fitsipika ampiharina mba hahombiazan'ny Malagasy.

Raymond Ranjeva

Ny fifidianana 2013 : zava-tsoa tsy azo atao very an-javona

2013-09-19T06:29:36Z

Maro dia maro ireo nitaky fanavaozana lehibe tamin'ny fifidianana filoha tamin'ny 2001 sy 2006. Anisan'ireny ny SeFaFi. Betsaka tamin'ireny faniriana ireny ankehitriny no tafiditra any anatin'ny lalàm-pifidianana. Saingy, tahaka ny zava-mateti-pitranga eto Madagasikara, dia misy elanelany goavana eo amin'ny lalàna voasoratra sy ny fampiharana azy eo amin'ny asa, ary toa hoe ny manam-pahefana no mampisy an'io elanelany io (mpanao politika, mpanao fanjakana, mpamatsy ara-bola...) mba hitondrana kokoa amin'ny lohany ny valala tsy mandady harona. Tsy azon'ny demokrasia ekena izany, ny mifanohitra amin'izany no takiany dia ny hanarahan'ny vahoaka maso ny mpitondra sy izay ataony rehetra, ary manampy azy amin'izany izay mpandray anjara rehetra tsy ao anatin'ny fitondrana, toy ny gazety sy ny fiarahamonim-pirenena.
Soa àry fa eo ny fifidianana amin'ity 2013 ity azo araraotina, tsy hoe hialana fotsiny amin'ny tetezamita (ny krizy sy ny fanorenana ny Fanjakana tsinona mbola haharitra an-taonany maro), fa indrindra indrindra mba hanamarinana ny mampitombina ny fanitsiana raketin'ny lalàna sy ny fitsipika vaovao nolaniana. Ireny fepetra ireny mantsy dia nokendrena mba hamongotra ny fahazaran-dratsy nolovaina tamin'ny fifidianana teo aloha, hampihena ny fahafahana mangala-bato ary hirosoana amin'ny fampitoviana lenta ny kandidà, indrindra ny kandidà eo amin'ny fitondrana sy « mpifaninana » aminy. Tsy maintsy tsara fototra ny fanjakana mandimby ny tetezamita, mba hampateza ny fanarenana sy ny fampihavanana. Noho izany dia tsy maintsy mandray ny andraikitra tandrifiny azy avy ny tsirairay. Mba hahavitana izany dia ilaina ny mahalala ny dingana vaovao omen'ny lalàna antsika mba hahafahantsika tena mampihatra azy tokoa.

Ny efa eo am-pelatanana azo ampisaina
mba hialana amin'ny fitongilanan'ny fitondrana mandritra ny fampielezan-kevitra

– Ny namoronana ny CENIT dia ny mba tsy hidiran'ny politika amin'ny fanatontosana ny fifidianana satria tsy miankina amin'ny fahefana mpanatanteraka io andrim-panjakana io. Tsikaritra anefa fa tsy mora ny namorona rafi-panjakana toa io satria miankina be dia be amin'ny mpamatsy vola azy ny fahaleovantenany. Sarotra ho an'ny CENIT ny mizaka ny fahaleovantenany sy ny manery ny hafa hanaiky izany, indrindra fa ny Fanjakana. Mbola misy fahazarandratsy roa karazana mangeja ny mpanao Fanjakana mpikambana ao aminy : eo ilay fandavana hamoaka vaovao sy hitatitra, ary eo koa ilay fitadiavana hatrany ny fankatoavan'ny tompon'andraikitra politika. Ny CENIT anefa dia miasa ho an'ny mpifidy fa tsy ho an'ny mpanao politika ; anjarany ny mandresy lahatra amin'ny fomba hentitra ny mpifidy fa tena izany marina no ataony.
– Ny fitakiana ny fametraham-pialan'ireo kandidà mitana andraiki-panjakana, ary ny fandrarana ny fampiasana fitaovana (sy olona) an'ny fanjakana hoentina manao fampielezankevitra dia dingana vita iray hafa koa. Vao tsy ela akory izay dia nisy adihevitra tao ho ao momba ny tsy fisian'ny minisitra noho ny tompon-toerana lasa kandidà. Mampiseho izany fa zava-dehibe ny fitazomana andraikitra eo anivon'ny fitondrana : manamora ny fampitam-baovao io ary manome lanja eo anatrehan'ny mpanao politika any amin'ny faritra (indrindra fa ny lehiben'ny faritra), sady be dia be koa ny fanararaotam-pahefana azo atao noho ny fananana an'io toerana io. Ny porofon'izany mazava dia ny fanitsakitsahana matetika ny andininy 45 amin'ny lalàm-pifidianana izay mandrara ny mpikambana ao amin'ny governemanta sy ny lehibem-paritra tsy handray anjara mihitsy amina fampielezankevitra (ao anatin'izany koa ny fotoana mialoha kelin'ny fampielezankevitra).
– Ary farany, ny fitoviana lenta amin'ny fandalovana any amin'ny fampahalalam-baovaom-panjakana izay voarakitry ny andininy 48 amin'ny Lalàm-pifidianana ; marihiny amin'izany fa « ny fitsinjarana ny fotoana itenenana maimaimpoana na andoavam-bola ary ny famoahana azy ao amin'ny RNM sy ny TVM dia tsy maintsy atao mitovy lenta ho an'ny candida ». Tafiditra amin'izany ny fotoanan'ny vaovao an-tsary sy ny fitantarana isan-karazany rehetra. Ary na dia tsy amin'ny fotoam-pifidianana aza, raha te ho tena firenena demokratika marina dia tsy maintsy misokatra amin'ny firehan-kevitra politika rehetra ny filazambaovaom-panjakana. Hatramin'izay ny tompon'andraikitra tany amin'ny haino aman-jerim-panjakana dia tsy mba niezaka ny tsy hiangatra ; tsy maintsy terena izy ireny ankehitriny hampihatra ny lalàna. Ary tokony hotakiana amin'ny haino aman-jery tsy miankina ihany koa ny tsy fiangarana toy izany. Nandritra ny seminera fiaraha-midinika asa nataony tamin'ny janoary 2013 ny mpanao gazety nanatrika tao dia nanangana « dinan'ny mpanao gazety malagasy, momba ny fanarahana ny fotoam-pifidianana » izay mandrisika ny hanaovana fanaranahana matihanina, noho izany mampitovy lenta ny kandidà rehetra. Amin'izao fotoana mialoha ny fampielezankevitra izao ny fahitalavi-pirenena dia mampiharihary ny fanindrahindrany ny kandidà iray, tena fanosihosena an'ilay dinan'ny mpanao gazety Malagasy izany, sady tsy manome lanja akory an'io kandidà voalaza io.

Eo amin'ny lafiny tekinika,
misy ezaka tsara singanina efa tanterahina ankehitriny

Ny vato tokana dia mamaly ilay fangatahana ny fanjakana hizahana tanteraka ny fanontana sy ny fitaterana ny vatom-pifidianana. Saingy tratra aoriana ny famoahana ny santionany ka mahalasa fisainana, mila an'io maika mantsy ny fikambanana misahana ny fitaizana ny mpifidy mba hanomanana ny olom-pirenena amin'ny fampiasana azy. Nahoana no hiandrasana ny fiantombohan'ny fampielezankevitra ny fanapariahana azy io ? Ny tena tsara izao dia efa tamin'ny fiantombohan'ny taona 2013 no tokony ho natomboka ny fanentanana, sady araka ny tenin'ny CENIT, ny santionan'ny vato tokana natao hoan'ny fiarahamonim-pirenena dia tsy misy ny anaran'ny kandidà ka noho izany tsy voatery hisy ambadika politika.
Tokony ho nofaranana ny 15 avrily 2013 ny lisi-pifidianana ho an'ny fifidianana rehetra amin'ny taona 2013. Dia nisy fanemorana noleferina. Dia mbola iray hafa nanaraka. Nefa raha vao tratra aoriana ara-teknika ny CENIT ka tsy manome fanazavana mitombina dia mihena ny fahatokisana azy, indrindra moa fa efa nandany rora mihitsy ny fitenenana momba ny tsy maha azo itokisana ny lisi-pifidianana tany aloha. Etsy an-daniny, ny SeFaFi dia efa nametraka olana tamin'ny 2006 ny amin'ny ilana ny karatry ny mpifidy ; ary androany izy dia mbola manontany tena indray sao dia mba tokony hampiasaina amin'ny zavatra hafa ny vola laniana amin'ny fanontana sy ny fanapariahana azy io noho izy mifanosona amin'ny fitakiana koa ny karapanondrom-pirenena.

Eo amin'ny lafiny politika,
mbola manahirana kokoa ny fanatanterahana ny fanavaozana

Efa maro be ny fangatahana nataon'ny SeFaFi saingy mbola tsy nisy hatramin'izao na dia iray monja aza fanavaozana azo tsapain-tanana mikasika ny famatsiana ara-bola ny antoko. Amin'izao fotoana izao indrindra no tena ilaina maika dia maika ny fananganana komitim-pirenena misahana ny vola fanaovana fampielezan-kevitra sy ny famatsiam-bolan'ny politika. Midradradradra sy manao dokam-barotra tsy misy ohatra izany ny SAMIFIN (Sampandraharaha Manaramaso ny Fitantanam-bola) fa hoe hijery akaiky dia akaiky ny fandehan'ny volan'ny kandidà ho filoha, saingy natao fotsiny hanampenana ny mason'ny olom-pirenena izany : tsy misy akory lalàna mametra ny vola be indrindra azo ampiasaina, tsy misy akory lalàna manasazy izay mety handika izany...
Ny lalàna momba ny antoko politika no anisan'ny nandiso fanantenana indrindra tamin'ity tetezamita ity nefa tamin'ity no tokony ho najoro ara-dalàna niaraka tamin'ny Repoblika faha IV ny fitsipiky mifehy ny fanoherana. Ny fanajana ny fotoana tsy maintsy iasana (izay mandrara ny olom-boafidy tsy hiova antoko) dia fitsapana lehibe hahalalana ny maha olona tsy mandainga ny mpanao politikantsika aorian'ny fifidianana. Izao anefa dia efa maniry ohatra ny anana sahady ny antokotoko madinidinika manolotra kandidà mbola tsy nampahafantatra na dia kely akory aza izay tetik'asany.
Ary farany, voalazan'ny gazety fa misy didim-panjakana any ho any mamela ny kandidà ho solombavambahoaka efa nisoratra anarana hametraka firotsahan-kofidiana vaovao indray, hahazo mirotsaka amina antoko hafa na hirotsaka amin'ny anaran'ny loko politika hafa. Nahoana moa izany didy izany no mbola tsy navoaka ? Tena manohitra ny Lalàmpanorenana nasainy nofidina tamin'ny 2010 mihitsy ny fahefana mpanatanteraky ny Tetezamita raha manao izany (mbola holazainy angamba ny antony any aoriana any), satria ekeny ho ara-dalàna ny famadihana palitao sy ny fifindrana vala ataon'ny solombavambahoakantsika an-jatony maro. Sambany eto ambonin'ny tany no hisy ny toy izany, ary izany no hahatonga an'i Madagasikara ho tompon-dakan'ny fahafahambaraka.
Mba tsy ho lasa vavany fotsiny ireny fanavaozana ireny dia adidintsika mianakavy ny miezaka hahalala ireny fandaminana ireny, na aiza na aiza misy antsika eo amin'ny fiainam-pirenena sy amin'ny maha olom-pirenena, ary indrindra indrindra ny mitaky ny hampiharana azy tsy misy fepetra. Tsy hiandrasana ny Fanjakana ny fanentanana ny mpifidy na dia izy aza no tena tompon'antoka voalohany amin'ny fampiharana an'ireny fanavaozana ireny. Tonga ny fotoana tsy maintsy hijoroan'ny haino aman-jery sy ny fiarahamonim-pirenena tsy ho mpanaparitaka fotsiny ho fanta-bahoaka ny fandaminana vaovao, fa ho mpampahafantatra koa ny fandikana lalàna rehetra, araka ny efa voalazan'ny Lalàm-pifidianana rahateo. Raha tsy izany, ny fifidianana amin'ny taona 2013 izay lazaina fa fivoahana amin'ny Tetezamita, nefa koa tokony ho anisan'ny fiantombohan'ny fanorenam-pirenena sy ny fanamafisana ny demokrasia, dia ho zava-tsoa very an-javony fotsiny.

Antananarivo, 13 septambra 2013

Sehatra Fanaraha-maso ny Fiainam-pirenena
SeFaFi
Observatoire de la Vie Publique
Lot III R 45 tar Tsarafaritra, Tsimbazaza, Antananarivo 101
Tél.032 59 761 62 Email : sefafi@gmail.com Site Web : www.sefafi.mg

Fanambarana ho famahana ny krizy politika mampihitsoka ny Firenena

2013-06-14T03:30:00Z

Manoloana ireo didy tsy azo hivalozana navoakan'ny Vaomiera Manokana momba ny Fifidianana (CES) mikasika ireo mpilatsaka ho fidiana filoham-pirenena, ka nahitàna tranga mifanohitra amin'ireo fepetra takin'ny lalàna manankery, izay miteraka krizim-pahatokisana amin'ny hitantanany ny ho amin'ny fomba tsy miandany ny fifidianana hifanesy ;
Manoloana ny fisian'ny fifanoherana amin'ireo lalàna lehibe toy ny lalàm-panorenana, ny Tondrozotra sy ny lalàna fototra mikasika ny fifidianana, izay miteraka krizy ara-drafi-pitondrana ;
Manoloana ny fitavozavozan'ny Fianakaviambe Iraisampirenena teo amin'ny andraikitra nifampizarana ho famahana ny krizy ka niteraka fahasarotana amin'ny fampiharana ny Tondrozotra, indrindra eo amin'ny lafiny fametrahana tontolo tony sy milamina mialoha ny fifidianana, ny firosoana amin'ny fampihavanam-pirenena ary ny Fiantohana ny fampandehanana ireo rafitra samihafa nifanarahana voalaza ao amin'ny tondrozotra ;
Manoloana ny tsy fahatomombanana sy ny fahatarana eo amin'ny fanomanana ny fifidianana eo anivon'ny faritra maro (karam-panondro, lisi-pifidianana, solokajy amin'ny fikirakirana ny ho vokam-pifidianana, vaomiera eny amin'ny faritra hitsinjaram-pahefana) ary ny tsy fisian'ny fiantohana entitra ho an'ny fandriam-pahalemana mialoha sy mandritra ary aorian'ny fifidianana, izay miteraka fanahiana sy tahotra ny amin'ny tsy fankatoavana izay vokatry ny fifidianana, ho sanatria ampihiafara amin'ny korontana ;
Manolona ny fahafantarana fa nisy anarana mpifidy miisa 1.600.000 (sahabo ho 25% ny mpifidy) niverina indroa tao anatin'ny lisi-pifidianana nandritra ny fitsapakevi-bahoaka nandaniana ny lalàm-panorenan'ny Repoblika Fahefatra. Lalàm-panorenana izay natao hianianan'ny filoha ho voafidy, kanefa ambaran'ny maro amin'ireo mpilatsaka ho fidiana filoham-pirenena fa hovany raha lany izy. Ka miteraka fanahiana amin'ny hasin'io lalàm-panorenana io sy miteraka kolotsainan'ny fivadiam-belirano sy ny tsy fihazonana ny teny nomena sahady ka hifampitaizan'ny ny samy Malagasy amin'ny fanohanana izay vonon-kandainga, ka mandrava ny soatoavina.

HITA ARY FA TAFAHITSOKA AMIN'NY KIZO MAMPIFANDRINGOTRA NY FIRENENA, KA NANOLORANAY IRETO SOSOKEVITRA HO VAHAOLANA IRETO VAO TSY ELA NY HOE :

TSY METY RAHA TSY HAVAOZINA TANTERAKA NY FITSARANA MANOKANA MOMBAN' NY FIFIDIANANA ;
TSY MILAMINA RAHA TSY ARINDRA ALOHA IREO LALANA LEHIBE SY FOTOTRA ;
MANETRITENA KA MIARA-MANAIKY NY LESOKA TEO AMIN'NY FANANTATERAHANA NY ANJARA ANDRAIKINY NY TSIRAIRAY AMIN'IREO MPIARAMIOMBON'ANTOKA REHETRA (MALAGASY SY Iraisam-pirenena) AMIN'NY FAMAHANA NY KRIZY, KA MANOLOTRA INDRAY VAHAOLANA MAFONJA ;

AMPIANA NY RAFITRA REHETRA EO AMIN'NY FANDRIAM-PAHALEMANA,

Ny Antoko Madagasikarantsika dia mampahatsiahy indray fa :

tamin'ny taona 2009 izahay dia nanolo-kevitra ny hanomanana fihaonambe izay hitondra amin'ny fananganana Antenimiera Hamolavola ny Lalàm-panorenana ;
tamin'ny taona 2010 kosa dia nampanao TSIA ka niantso ny vahoaka hanao tsia tamin'ny fitsapan-kevi-bahoaka momban'ny Lalàm-panorenan'ny Repoblika Fahefatra, noho ny fahatsapanay fa io Lalàm-panorenana io dia mitondra sahady Tsimoky ny krizy ka efa tazana izay mitranga ankehitriny ;
tamin'ny taona 2010 dia nandray anjara sy nitondra hevitra ka nahatonga ny fitsanganan'ny ESCOPOL izay fanoitra tamin'ny fametrahana ny Tondrozotra niteraka ny fiaraha-mitantana ankehitriny teo amin'ny ankolafy mpifanohitra ;

EO ANATREHAN'IZANY REHETRA IZANY SY MANOLOANA NY FAHAVOAZANA MANGITSOKITSOKA MIANTRAIKA AMINTSIKA JIABY, DIA MANAO IRETO TOLON-KEVITRA IRETO AMPAHATONIANA NY ANTOKO MADAGASIKARANTSIKA, HO FAMAHANA MIANDALANA NY KRIZY :

Tanterahina voalohany indrindra, ao anatin'ny fotoana fohy, ny fampiahavanana ireo mpifanandrina rehetra niandohany krizy, ary itarina tsikelikely eo amin'ireo ratra mandrotika ny ankolafin'ny lafivalo ka lasa sakana ho an'ny fananganana firenena misy fiaraha-monina an-kasitrahana sy hatsangan'ny rehetra ka mandroso.
Aroso ny fifidianana izay ho solombavam-bahoaka hisafidy ireo volavolan-dalàmpanorenana haroso ho amin'ny fitsapankevi-bahoaka (vote constitutionnel) ;
Atsangana ny Governementa mpandrindra , tarihin'ny Praiminisitra lany tao amin'ny Antenimiera avy amin'ny maro an'isa amin'ireo solombavam-bahoaka voafidy ; ka,
Tanterahina ny fitsapa-kevi-bahoaka amin'ny ny lalàm-panorenana nahazo vato be indrindra teo amin'ny antenimiera (Referendum) ;
Apetraka avokoa ireo Andrim-panjakana rehetra vofaritry ny lalàm-panorenana voafidy eo ;
Tanterahina ireo fifidinana rehetra voasoritra ao amin'ny lalàm-panorenana vaovao araky ny rafi-pitondrana voafaritry izany lalàm-panorenana izany ;
Mandritr'izany fotoana rehetra izany, sy ao aoriany dia tsy mitsahatra fa, dia tanterahina ny fampihavanam-pirenena ifotony, hifamelàna ka hifanadiovana ary hanasitranana ireo ratra rehetra nentin'ny tantara.

MADAGISAKARA TSY AHY IRERY FA ANTSIKA JIABY !

Ny Filoha Mpanatanteraka
Rtoa Elia Ravelomanantsoa

Ny Filoha Lefitry ny Vaomiera Mpandrindra ny Vina
Atoa MOSA Justin

Ny Tonia Nasionaly
Atoa Rabearivelo Rivo

Ireo tonia isam-paritra Ifotony
Antananarivo/ Randrianirina ZAFITSIFERANA
Toamasina/ Rakotonirina Jean Claude
Toliary/ Mong Fock Hervé
Antsiranana/ Assiata
Fianarantsoa/ JAONA Christian Yves
Mahajanga/ Rafamatanantsoa Kotoniaina

Kabarin'ny filohan'ny tetezamita amin'ny tsy filatsahany ho fidiana ho filoham-pirenena

2013-01-16T03:55:44Z

Ry Malagasy Mpiray Tanindrazana,

Tompokolahy sy Tompokovavy,

Araky ny efa nolazaiko dia manoloana anareo Malagasy Namako no anambarako ny fanapahan-kevitro. Koa amin'ny fo feno fitiavana no iarahabako anareo rehetra isan-tokantrano manerana ny Nosy.

Nametraka fitokisana sy fanantenana tamiko ianareo nanomboka tamin'ny taona 2009. Ary izany no nahafahako nitantana ny Firenena Malagasy, amin'ny maha-Filohan'ny Tetezamita ny tenako.

Tsapako ny fitiavanao ry Malagasy Namako. Izany no nahatonga ahy, manana herin-tsaina sy herim-po, ary mbola mampijoro sy mampitraka ahy hatrizay ka hatrizao.

Nanampy ahy tamin'ny fomba rehetra ianao, ianareo. Nanohana ahy ankitsim-po ary sarobidy amiko loatra izany. Izany indrindra ry Malagasy Namako no ankasitrahako anao manokana androany.

Ary tiako ho zaraina aminao fa tsy nikely soroka ny tenako, niasa andro aman'alina, nanao ny ezaka rehetra hampandrosoana ny Firenena, ary voaporofo fa afaka ataontsika tsara ny manangana, ny manorina ary ny manatanteraka ireo fanamby lehibe rehetra napetraka na dia tao anatin'ny Tetezamita aza.

Tsy mora anefa izany rehetra izany, indrindra fa ny tondrozotra izay nankatoavintsika, dia nanery hiara-hitantana amin'ireo Hery Pôlitika samihafa, eny hatramin'ireo Mpanohitra aza, izay manasarotra ny fitantanana ny asa aman-draharaha sy ny fitondràna ny Firenena, kanefa làlana tsy maintsy nizorana izany, mba nahafahantsika miroso, mankany amin'ny fikarakarana ny fifidianana eken'ny rehetra.

Nisedra olana maro isika. Fa na dia teo aza izany, dia nanamafy ny fahavononako hiroso hatrany.

Tompokolahy sy Tompokovavy,

Ny toe-tsaina no tena tokony hovaina satria izany mantsy no fototra hiorenenan'ny fampandrosoana.

Ny tsy fahadiovam-po sy ny tsy fahadiovan-tsaina no tena mampikatso antsika. Satria ny fialonana no miteraka fiatsarambelatsihy. Ny fiatsarambelatsihy no mitarika fankahalàna. Ary ny fankahalàna no mitondra amin'ny famadihana mihitsy aza.

Nandritra izay 4 taona latsaka izay tokoa, no nahafahako nandinika ny toe-tsaina ary ny fihetsik'ireo Mpanao Pôlitika sasan-tsasany.

Misy ireo faly mitsikera fotsiny n'inon'inona atao nefa tsy mba manana na manolotra vahaolana mahomby, tao ireo tsy nieritreritra afatsy ny hanakorontana ny Firenena, ny hampisara-bazana, eny, ny hifandonan'ny samy Malagasy mihitsy aza.

Izany tetika ratsy rehetra nokasaina izany dia tsy nisy tanteraka avokoa. Ary isaorantsika Andriamanitra fa tsy tafiditra tao anatin'izany velam-pandrika izany isika. Voasakantsika ny ady an-trano ary ho tandrovintsika hatrany ny tsy hisian'izany eto Madagasikara.

Tompokolahy sy Tompokovavy,

Te hifampizara aminao aho androany fa niaro ary miaro hatrany ny fiandrianam-pirenena sy ny fahafahana, izay tena maha-saropiaro antsika. Dia ny fahafahana mandray fanapahan-kevitra, ny fahafahana misafidy, ary ny fahafahana mandidy sy manapaka amin'ny ho avin'ny Firenentsika.

Ry Malagasy Namako manerana ny Nosy,

Mila olona tena manana fitiavan-tanindrazana ny Firenena, manam-panahy, itoeran'ny fahendrena ary matahotra an'Andriamanitra. Olona vonona amin'ny zava-drehetra, ho fampandrosoana an'ity Madagasikara malalantsika ity.

Ny hatsaran'ny zavatra ataony sy vitany tokoa mantsy, no hitsaràn'ny Vahoaka ny Filoham-pirenena iray, ary ny fitiavan-tanindrazana no tokony hibaiko azy mihoatra ny zava-drehetra.

Ny tenako dia mipetraka ho vahaolana ho an'ny Firenena, fa tsy ho olana velively.

Izany indrindra no anambarako ho ren-tany, ho ren-danitra, ary eo anatrehan'ny Firenena iray manontolo, no anamafisako ny fanambarana izay efa nolazaiko tamin'ny faha-12 mey 2010, fa tsy hilatsaka ho fidiana ho Filoham-pirenena amin'ny fifidianana ho avy izao ny tenako.

Aleo izaho no atao sorona, toy izay ny Firenena iray manontolo.

Aleo izaho no atao sorona, toy izay ny Vahoaka Malagasy 22 tapitrisa.

Izany fanapahan-kevitra izany dia soso-kevitra efa narosoko hamahana ny olana teto amin'ny Firenena, nanomboka ny taona 2009, tany Maputo ka hatrany Seychelles.

Tsy nivadika tamin'ny teny nomeko aho ary mijoro amin'ny hevitro hatrany amin'ny famahana ny olana. Madagasikara no jerentsika, ny mahasoa ny Vahoaka Malagasy no banjinintsika.

Mipetraka ho vahaolana ho an'ny Firenena ny tenako androany, àry vahaolana ho an'ny Firenena rahampitso. Izany no anehoako ny fitiavan-tanindrazana ho anao Ry Malagasy Namako.

Tsapako anefa fa maro aminareo no mametraka fanantenana sy fitokisana amiko. Tsarovy fa tsy hamela anareo ho irery aho. Aza malahelo ianareo, fa mijere lavitra, ary ny ho avy banjinina.

Tompokolahy sy Tompokovavy,

Fandaminana no ilaintsika. Filaminana no katsahintsika.

Koa ny fanatontosàna ny fifidianana solom-bavam-bahoaka mialohan'ny fifidianana Filoham-pirenena, no heveriko fa handamin-javatra sy hitondra filaminana.

Fa ny fanaovana fifidianana mitambatra, dia hiteraka olana hafa indray eto amin'ny Firenena, araky ny efa nambarako ombieny ombieny.

Adidiko sy andraikitro ny mitandro, toy ny anaka andriamaso, ny fahavitàn'ny fifidianana araky ny tokony ho izy, tsy misy korontana. Azo tanterahina tsara izany, mifanaraka amin'ny tetiandro efa voatondro manelanelana ny volana Mey ka hatramin'ny volana Jolay.

Tompokolahy sy Tompokovavy,

Fifampidinihana, fifanakalozan-kevitra sy fijerena vahaolana maharitra, no natao niaraka tamin'ireo Filoham-pirenena, ao amin'ny TROIKA-n'ny SADC.

Nifanarahana tamin'izany fa tsy maintsy mipetraka sy mitoetra hatrany, ny fepetra mifehy ny toe-javatra rehetra mety hitarika sy hiteraka fikorontanana eto amin'ny Firenentsika, mandra-tafapetraky ny Filohan'ny Repoblika Fahaefatra.

Adidiko ny mitondra sy ny mitantana ny Tetezamita hatramin'ny farany. Ary vonona aho ny hanao famindram-pahefana milamina, ara-demôkratika voalohany eto Madagasikara. Ary dia mirary soa sahady ho an'izay hisolo toerana ahy ary hampitàko aminy ny fanalahidin'i Madagasikara.

Ry Malagasy Namako,

Afaka volana vitsy dia hiverina ho olom-pirenena tsotra, toa anareo ny tenako. Izany anefa dia tsy hahasakana ahy ho eo anilanareo mandrakariva, ary matokia ianareo fa tsy hamela anareo ho irery aho.

Eto aho dia, te hankasitraka manokana anareo Malagasy Namako rehetra, te hisaotra manokana anareo rehetra niara-niasa tamiko sy anareo rehetra izay niara-dia tamiko, hatramin'ny voalohany ka hatramin'izao fiafaran'ny Tetezamita izao.

Mankasitraka manokana koa anareo Foloalindahy sy anareo Mpitandron'ny Filaminana, izay nampiseho herim-po sy fahavononana hatrany, tao anatin'ny adidy aman'andraikitra nankinina taminareo.

Tsy haiko ny tsy hitodika ihany koa amin' ny vady aman-janako, izay nanohana sy nankahery ahy hatrany, tamin'ny fotoana tena sarotra. Misaotra.

Ary misaotra ihany koa anao, anareo, izay tsy nitsahatra nanenjika ahy, fa dia namporisika ahy hiezaka hanome ny tsaratsara kokoa hatrany izany.

Misaotra indrindra, eram-po, eran-tsaina, antsika rehetra.

Ry Vahoaka Malagasy Mpiray Tanindrazana,

Ny Mpitondra sy ny fiainana dia mandalo, fa ny atao dia mijanona sy mitoetra ho Tantara. Koa aleo lova tsara no ho apetraka ho an'ny Taranaka faramandimby !

Manao antso amin'ny rehetra aho mba hanova fo sy saina, ary hanary ny fankahalàna sy fifanenjehana.

Eto am-pamaranana dia tsy aiko ny tsy hankasitraka ireo mitrotro am-bavaka mandrakariva ho an'ity Firenena ity.

« Ho Tanteraka anie ny Sitrapon'Andriamanitra,

Mamiko loatra Madagasikara,

MASINA NY TANINDRAZANA » !

Misaotra Tompokolahy, Mankasitraka Tompokovavy.

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA

2011-06-04T04:53:06Z

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA
SeFaFi
Observatoire de la Vie Publique
Lot III R 45 ter Tsarafaritra, Tsimbazaza, Antananarivo 101
Tél/fax : 22 548 88 Email : sefafi@gmail.com

Fiarahamonim-pirenena, fiarahamonina politika : misolo tena ahoana ?

Misy fanamarihana tsy maintsy atao. Hatramin'izay volana maro nodiavina nandritra ny fitondrana tetezamita izay dia naniry ohatra ny anana ny fanambarana sy ny fiandaniana nosoniavin'antoko politika maro na fikambanana sivily isan-karazany. Misy amin'ireny antoko na fikambanan ireny no vao niforona vao haingana ary tsy misy vahoaka manohana velively. Misy ny mamoaka fanambarana tsy misy sonia. Betsaka no tsy misolo tena na iza na iza ka tsy voatery akory hanefa na inona na inona. Raha mbola ho sarotra ihany ny hanao fanadiovana, dia maika dia maika kosa ny tokony hiezahana ny hanivana sy ny hijery izay olom-pirenena mahitsy fo.

« soi-disant »
Fiarahamonim-pirenena tefy maika

Ireo nanoratra ny fanambarana mitondra ny sonian'ny OSC (Vondron'ny fiarahamonim-pirenena) dia manora-tena ho solotenan'ny fikambanana rehetra mirafitra ho fiarahamonim-pirenena eto Madagasikara. Nefa tsy misy mahazo miteny amin'ny anaran'ny vondrom-pikambanana iray nefa tsy nanontany akory izay hevitry ny fikambanana tsirairay miorina ara-dalàna. Efa nanandrana nanao toy izany ny AOSC (Firaisan'ny Fikambanan'ny Fiarahamonim-pirenena) tamin'ny andron'ny Filoha Ravalomanana. Ny mihambo ho hany mpisolo tena ny fitambaran'ny fiarahamonim-pirenena dia sady midika ho fanararaotam-pahefana no fisandohana, ary aim-bery foana satria ny tombontsoan'ny tsirairay izay manamarika ny fiarahamonim-pirenena dia natao ho maro karazana ary matetika hifanipaka.

Toy izany koa ilay fanambarana nivoaka ny 21 mey 2011, taorian'ilay « mody hoe » Fivoriamben'ny fiarahamonim-pirenen'i Madagasikara, na dia tsy azo ; lavina aza fa voasaina tokoa ny votoatiny. Toraka izany koa ilay « Tolokevitra hivoahana amin'ny krizy eto Madagasikara » navoakan'ny CCOC (Fiarahan'ny olom-pirenena sy ny fikambanan'olom-pirenena) ny 19 mey 2011, tsy misy sonia ao na iray aza, ary tsy ahitana taratra fikaonandoha tamin'ny mpikambana izay ohatra ny nanaovana tian-kano tsy tian-kano fotsiny... Nanaovan'iza ?

Etsy an-danin'izany, ny CNOSC (Fandrindram-Pirenena ny Fikambanan'ny Fiarahamonim-pirenena) dia niara-natsangan'ny AOSC, ny CCOC ary ny KMF/CNOE (Komitim-pirenena Manara-maso ny Fifidianana) ny 23 jolay 2009. Inona avy àry ny tsy maintsy notakian'ny mpitantana ny CNOSC tamin'ny tenany ? Ohatra fotsiny, rehefa niala tamin'ny CNOSC nyCNOE, volana vitsivitsy izay, tsy nety ve raha novoriana ny mpikambana tavela mba hampahalalana azy ny anton'io fialana io sy hanazavana hoe nahoana no ny fivondronana antsoina hoe FINOANA no nandimby toerana ny CNOSC ; amin'izay ny mpikambana ao amin'ny CNOSC dia ho afaka nitazona na nanolo ny solotenany ary nanome azy asa mazava.

Te hanome lesona momba ny fanasoavan-tanindrazana ho an'ny mpanao politika ny fiarahamonim-pirenena, tena mendri-piderana izany. Saingy tsy maintsy mba hajainy aloha ny fepetra maha mpisolotena azy, tsy maintsy ankatoaviny ny resaka fanefana adidy ary tsy maintsy miasa ao anatin'ny mangarahara tanteraka izy

Fiarahamonina politika manora-tena

Mitovy amin'izany ihany ny tsikaritra eo amin'ny sehatra politika, satria dia nilaozana lavitra dia lavitra ilay antoko 200 naha tompon-daka ny firenentsika izay manana mihoatra ny 300 ankehitriny. Ireo antoko tsy hita isa ireo dia samy te ho heverina ho tsy mikivalavala daholo !

Fantatry ny rehetra tsara fa tsy ampy ny hoe voasoratra ara-dalàna ny antoko iray dia lasa mahasolo tena. Tsy handresy lahatra izy raha tsy efa mahasahana faritra midadasika ary misy mpifidy maro be mandrotsaka ny vatony ho azy amin'ny fifidianana : maro ny firenena tsy manaiky intsony ny hirotsahan'ny antoko amin'ny fifidianana manaraka raha toa izy ka tsy nahatratra ny 5% tamin'ny fifidianana satria tsy manana mpikambana any amin'ny ampahany voafetra amin'ny vondrom-bahoaka itsinjaram-pahefana [1]
.

Ankehitriny anefa dia ireny filohan'antoko tsy manana olona afa-tsy eto an-dRenivohitra sy any amin'ny tanàn-dehibe vitsivitsy any ireny no atonin'ny mpanao gazety tsy an-kiato, ny sasany mivoaka mitety ny any ivelany nefa ny antokony vao haingana no niforona ary mbola tsy nisedra fifidianana mihitsy na indray mandeha aza.

Ny olana koa dia avy amin'ny filazam-baovao izay entanin'ny heverina ho lazan'ny olon-tokana na avy amin'ny antony saro-dazaina, dia omena fitenenana ny sasany ny hafa anefa tsy raharahaina. Dia antsoina tsy an-kiato ny mpanao politika izay tena tsy manan-kambara akory, tsy misolo tena na olona iray akory aza, tsy misy horaisina na amin'ny asasorany na amin'ny ataony. Miharatsy andro aman'alina ilay tsizarizary ara-politika ary manamaizina kokoa indray ilay fiainam-pirenena efa sarotra rahateo.

Izany no mahatonga ny SeFaFi hanitrikitrika indray fa ny fifidianana ny solombavambahoaka no tokony hatao voalohany mba hivoahana amin'ny krizy ary tokony ho tomombana tsara ny fanatanterahana azy. Izany no hahazoana mamantatra ny fetra maha solotena ny antoko isan-karazany.

Izao tetezamita tsy misy fitsaharany izao dia porofo mivaingana fa maro ny aretina mikiky ny fiarahamonintsika. Ny iray amin'ireny dia izao : tsy mahatoky firy intsony ny mpanao ny raharaham-pirenena, na ny ao amin'ny fiarahamonim-pirenena izany na ny ao amin'ny fiarahamonina politika. Miankina amin'ny safidy malalaka sy mangarahara ataon'izay hosoloina tena ny fahafahana misolo tena : amin'ny alalan'ny fifidianana ho an'ny politika, amin'ny alalan'ny lojikan'ny fikambanana ho an'ny fiarahamonim-pirenena. Tsy maintsy mandalo amin'ny fitsapana ny hevitry ny olona mantsy ny fitantanana ny vahoaka fa tsy amina fifanarahana ifanaovan'ny mpanao politika izay sady mpitsara no tsaraina. Noho izany ny SeFaFi dia mirary indrindra ny hanararaotan'ny mpanao politika izao andro sarotra diavin'ny firenena izao mba hiezahany ho mahatoky kokoa, ary ny vahoaka mba tsy hanaiky lembenana intsony fa ho sahy hitaky asa amin'ireo mihambo ho mpisolo tena azy sy miasa ho azy.

Antananarivo, ny 30 mey 2011

[1] Ahoana ny momba ny lalàna 2009-002 mikasika ny antoko politika ? Misy fepetra hentitra napetrany, toy ny fananana olona isam-paritra, alohan'ny hankatoavana ny fijoroany ara-dalàna

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA

2011-06-04T04:53:02Z

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA
SeFaFi
Observatoire de la Vie Publique
Lot III R 45 ter Tsarafaritra, Tsimbazaza, Antananarivo 101
Tél/fax : 22 548 88 Email : sefafi@gmail.com

Arakaraka ny hoe be fahefana ianao na fadiranovana [1]...

Ny alahady 15 mey 2011 dia nilatsaka ilay vaovao hafahafa mikasika ny nisamborana ny talen'ny FMI voarohirohy ho nihetraketraka ara-pilan'ny nofo, ho nikasa hanolana ary hanidy olona aman-trano. Nametra-pialana tamin'ny asany i Dominique Strauss Kahn andro vitsivitsy taty aoriana, talohan'ny nanagiazan'ny fitsarana amerikana azy sy nahazoany fahahana arahina fepetra mba hanomanany ny fitsarana azy. Tsara ho fantatra aloha fa ny asa maha talen'ny FMI azy, noho izy tsy toeran'olom-boafidim-bahoaka dia tsy nanome azy zo manokana tsy ho voatohintohina na iray aza. Nefa anie izy ka anisan'ny olona faran'izay nanam-pahefana indrindra teto ambonin'ny tany noho izy nitantana fikambanana iraisam-pirenena anisan'ny matanjaka indrindra.

Ny talata 3 mey 2011, ny La Gazette de la Grande Île dia nampibaribary tao amin'ny takila voalohany ny lohateny hoe « Voarohirohy ho nanolana zazavavy tsy ampy taona i Jao Jean ». Dia tantarain'ny gazety ny fandehan-javatra izay nitranga tamin'ny andron'ny Paka, ny firaisana tsikombakomba nataon'ny provizeran'ny lisean'Antsohihy, ny fidehadehak'ity voatondro ho meloka : (« Tsy matahotra anareo aho, na i Andry Rajoelina aza matahotra ahy fa izaho no nametraka azy eo amin'io toerany io » sic), sy ny fampitahorana natao tamin'ny rain'ilay voatondro ho voaolana izay tsy hita ny nanjavonany hatramin'izao. Tsy nisy mihitsy fanoherana ny zava-boalazan'io gazety io, nefa koa toa tsy hita ny tohin'ilay raharaha izay zary mitatra any amin'ny tranonkalam-pifandraisana maro be any. Mpikambana ao amin'ny Filankevitra Ambonin'ny Tetezamita ity voarohirohy nefa angamba dia tonga manatrika fivoriana ohatra ireny tsy nanao na inona na inona ireny. Tsy mba i Madagasikara mihitsy akory no azo lazaina ho Fanjakan'ny rariny, tsy afaka velively ny Fitsarana eto, nefa dia tsy tokony hoekena itony toe-javatra itony.

Mipetraka àry ny olana momba ny tsy maha maty manota ny solombavambahoaka, izay midika avy hatrany koa ho maha tsy tompon' andraikitra ny solombavambahoaka (izay miaro ny solombavambahoaka tsy ho azo enjehina na karohina na samborina na gadraina noho ny hevitra na vato nalatsany nandritra ny fotoana nanaovany ny asa maha olom-boafidy azy), sy ny tsy maha azo tohintohinina ny solombavambahoak (izany no tsy ahafahana misambotra solombavambahoaka mety ho nandika lalàna na nahavita heloka bevava ivelan'ny maha solombavambahoaka azy, tsy nahazoany alalana tamin'ny Antenimiera nandritra ny fotoam-pivoriana- na ny biraon'ny Antenimiera- ivelan'ny fotoam-pivoriana).
Koa satria mivory ny FAT ankehitriny dia anjarany ny manapa-kevitra ny amin'ny tokony hisamborana na tsia an'io mpikambana ao aminy voarohirohy io, araka ny andininy 73-n'ny Lalàmpanorenan'ny Repoblika IV (izay azo ampiharina koa amin'ny Antenimieran-doholona, araka ny andininy 85) ary ny andininy 10-n'ny lalàna lah. 93-004, nivoaka ny 21 janoary 1994 mikasika ny fandaminana ny Antenimieram-pirenena.

Saingy mitranga indray ny olana. Ry zareo ireo mantsy notendrena fa tsy olom-boafidim-bahoaka, ka moa ve manana ny zo tsy ho voatohintohina tahaka ny solombavambahoaka ny mpikambana ao amin'ny FAT sy ny FT ? Mipetraka ny olana satria tsy misy lalàna voasoratra mazava. Na dia manao ny asan'ny solombavambahoaka sy ny loholona aza mantsy izy ireo dia tsy afaka mitana ny toeran'ireto farany ireto : tsy mitovy ny asa sy ny toerana Marina fa ny Lalàmpanorenana sy ny Hitsivolana lah. 2010-010 mikasika ny fananganana ny Antenimieran'ny Tetezamita dia toa mampifandray ny asan'ny Antenimieran'ny Tetezamita amin'ny asan'ny Antenimieran'ny Lalàmpanorenana mandra-pananganana azy, saingy tsy milaza kosa izy hoe ny mpikambana ao amin'ny Antenimiera Tetezamita dia mizaka manontolo ny zon'ny solombavambahoaka tsy ho azo tohinina. Satria tokoa mantsy ny andininy 7 sy 15-n'ny Hitsivolana lah. 2010-010 dia manome « ny zon'ny solombavambahoaka tsy ho tompon' andraikitra » ho an'ny mpikambana ao amin'ny Antenimiera Tetezamita saingy tsy milaza na inona na inona kosa momba ny « zon'ny solombavambahoaka tsy hotohintohinina ». Ambonin'izany, na ny Lalàmpanorenana na ny Hitsivolana lah. 2010-010 dia samy tsy misy manome ny toeran'ny Antenimieran'ny Lalàmpanorenana ho an'ny Antenimieran'ny Tetezamita.

Izao no azo amehezana izay voalaza rehetra izay : ny mpikambana ao amin'ny Antenimieran'ny Tetezamita dia tsy mizaka ny « zon'ny solombavambahoaka tsy ho voatohintohina ». Noho izany izy dia azo enjehina sy samborina raha mandika lalàna na nanao heloka bevava, ary tsy ilaina akory alohan'izany ny manaisotra aminy ny zon'ny solombavambahoaka tsy ho maty manota. Fa etsy an-daniny kosa dia mizaka ny zon'ny « solombavambahoaka tsy tompon'andraikitra » izy ka tsy azo enjehina noho ny heviny na ny vato nalatsany nandritra ny fotoana niasany. Ny Hitsivolana lah. 2010-010 anefa dia manamarika fa ny mpikambana ao amin'ny Antenimieran'ny Tetezamita dia tsy maintsy manao ny asany « ao anatin'ny fanarahan-dalàna sy ny fahamendrehana amin'ny maha tompon'andraikitra mihaja sy tia fihavanana azy » (and.7 andl.2 sy 15. andl.2). Fehezanteny izay mainka koa manamaizina an'io olana io, satria tsy milaza mazava izay sazy tokony hampiharina raha misy tsy fanajana ireo fepetra ireo.
Ampahatsiahivina ho famaranana fa ny fanolanana, indrindra natao tamina zazavavy tsy ampy taona, dia tena faran'izay heloka bevava indrindra. Misy miaramila lehilahy mitam-piadiana atsy Kongo demokratika amin'izao fotoana izao enjehin'ny Fitsarana Mpanasazy Iraisam-pirenena ho nanao heloka bevava tamin'ny zanak'olombelona noho izy nihetraketraka ara-pilan'ny nofo tahaka izany. Nefa eto Madagasikara dia misy filazam-baovao mitady hampandeha ho azy an'io raharahan'i Jao Jean io ; lazainy mantsy fa hoe fanao mahazatra izany, indrindra ho an'ny lehilahy mpanao politika. Miantoka ny hajan'ny Fitsarana, ny hasin'ny mpanao politika sy ny firenena manontolo ny fampakarana an'io raharaha io tsy misy mpanelanelana, tsy misy hataka andro, mifanaraka tanteraka amin'ny lalàna izay mitovy ho an'ny rehetra.

Antananarivo, ny 28 mey 2011

[1] Ahoana ny momba ny lalàna 2009-002 mikasika ny antoko politika ? Misy fepetra hentitra napetrany, toy ny fananana olona isam-paritra, alohan'ny hankatoavana ny fijoroany ara-dalàna.

Hafatra avy amin'ny Hetsiky ny Mpitondra Fivavahana

2011-05-21T03:40:57Z

Hafatra

« Ry Mpïambina o, toy inona alina moa izao ? » (Isa 21/11) : Tsy fotoanan'ny fitarainana sy ny fahakiviana ary ny fiheveran-tena ho resy izao, fa fotoana hametraham-panontaniana ny amin'ny fipetraky ny toe-draharaha eto amin'ny firenena ka hanairana ny tena sy ny hafa mba hahatakatra fa « mbola maizina ny andro ». Tsy tapi-dàla-kaleha fa vonona hiandrandra ny maraina ka miasa sy mijoro amin'ny fahamarinana mba hahatanteraka izany haingana.

Adidy lehibe mipetraka eo ambony sorokay Mpitondra Fivavahana ny mitaona ny mpiara-belona aminay mba tsy ho kivikivy foana manoloana ny zava-tsarota iainana an-davanandro ka ilazanay indray hoe : « Avy ny maraina » (Isa.21/12a) : ho an'izay rehetra miraviravy tanana sy mahatsiaro ho voageja sy nalaina ny fahafahany, ho an'izay rehetra manan-kavana maty sy naratra, kilemaina, nigadra, sesi-tany sy mandositra ; eny ho an'izay rehetra mahatsiaro fa « mbola maizina ny tany », na inona na inona firehana sy fiandaniana ; fotoana hitrakana sy handavana amin'ny Anaran'ny Tompo izay rehetra tsy rariny izao.

Nefa adidinay koa ny milaza hoe « Avy koa ny alina » (Isa21/I2a) :Tsy mampisalasala kely akory ny manambara hoe : « Ho vita ihany ny anio fa ny rahampitso no tsy laitra » :Ambaranay fa izao lalana itondrana antsika rehetra izao dia azo lazaina hoe « manorina trano ambony fasika » ka hirodana raha vao sedrain'ny sarotra (cf Mat.7/27)

Firenena haorina eo ambony fihavanana sa ambony fifidianana no ilain'Andriamanitra hitahiany antsika : « Endrey, tsara sady mahafinaritra raha ny mpirahalahy no miara-monina. Fa voadidin'I Jehovah ho eo ny fitahiana » Sal.133

Aminay Mpitondra fivavahana dia ilaina ny fifidianana mba hahazoana mizara ny andraikitra sy ny adidy, ho an'ireo Havana, mihevitra hitondra ny talentany ho an'ny firenena. Nefa moa ve ho azo antoka ny hisian'ny fifidianana madio tokoa nefa.tsy avela hiteny sy haneho hevitra an-kahalalahana ny olona na itadiavana hevitra tsy ahazoany mandray anjara ny hafa ! Tsy ho vaha-olana ny fifidianana amin'izay fa fampanekena an-terisetra mba hilaminana eo ampiandrasana ny Krizy manaraka.

Koa manao antso avo amin'ny Mpiray tanindrazana rehetra izahay, Mpitondra Fivavahana, mba hifanantona sy hifampibebaka ary hihavana fa ampy izay ny fiheveran-tena ho marina : Tsy misy marina na dia iray akory aza “ hoy ny Soratra Masina. Ny fifamelana dia mila fibebahana ary ny olona niady no mihavana fa tsy ireo efa tsara fihavanana sy mpiray donak'afo. Koa aoka samy hahatsiaro tena fa ho entina aiza ny tanindrazantsika ?

Aoka izay ny fikirizana fa tsy avy amin'Andriamanitra izany, izay mihevitra ny tenany ho manana alahelo amin'ny namany aza no tokony ho vonona « hanao izay hihavanana » (Mat.5/24). Firenena miorina eo ambony vatolampy ny firenena miorina eo ambony fivavahana ka mafy orina, satria izany no sitrapon'Andriamanitra ! Mbola vonona hatrany izahay hanohy ny asa efa natomboka sy hiara-miasa amin'ny rehetra raha « fifamelana – fibebahana – fihavanana » lavitry ny ady seza no ho resahina !

« Tsy hangina Aho noho ny amin'ny Ziona ary tsy hitsaha-miteny aho noho ny amin'ny Jerosalema, mandra-piposaky ny fahamarinany, tahaka ny famirapiratry ny mazava » (Isaia 62/1).

Ny Hetsiky ny Mpitondra Fivavahana

Mpampianatra Mpikaroka sy ny Mpikambana SECES Toliara

2011-05-20T04:41:35Z

Izahay Mpampianatra Mpikaroka sy ny Mpikambana SECES eto Toliara izay nanao fivoriambe tamin'ny alatsinainy faha-16 mey 2011 dia manao izao fanambarana manaraka izao :

« Manoloana ny fizirizirian'ny fitondrana tetezamita tsy hanatanteraka ny zavatra nifanarahana tamin'ny 11 janoary 2011, ampahany kely notsoahana avy tamin'ireo « décrets d'application « telo mitondra ny laharana 1214, 1215 ary 1216 nivoaka tamin'ny 06 oktobra 2009, dia tohananay amin'ny herinay rehetra ny fanapahan-kevitr'ireo namana Mpampianatra Mpikaroka ao amin'ny Oniversiten'Antananarivo ».

Ka noho izany, tsy hisy asa fampianarana sy fikarohana eto amin'ny Oniversiten'I Toliara.

MITOHY NY TOLONA ARY HIHAMAHERY VAIKA MANDRA-PAHAZOANA VALINY MAHAFA-PO.

Ny Filohan'ny Sampana SECES Toliara
Rahary Jean Chrystophe

Laha-tenin'ny Filoha Avon'ny Tetezamita, Alahady 6 Marsa 2011

2011-03-07T04:21:59Z

Ry Malagasy mpiray Tanindrazana !

Misaotra an'Andriamanitra isika, mitantana ny zavatra rehetra noho ny fiarovany lehibe sy ny fitahiany eo anoloan'ny ratsy. Ho azy irery anie ny Voninahitra !

Tohina ny Fo manoloana ny Fitiavana sy Firaisan-kina nasehonareo tsirairay avy sy ny mpiray Tanindrazana rehetra manerana ny Nosy taorian'ireny teti-dratsin'ireo tsy mataho-tody ireny.

Mivantana ao anatin'ny Fonay ny fanehoam-piraisan-tsaina sy ny firaisam-po natolotrareo. Koa amin'ny anaranay mivady sy ireo zanakay kely telo mianadahy no anolorako fankasitrahana feno sy fisaorana eram-po eran-tsaina ho an'ny Malagasy Tsy vaky volo. Tsy sanatria ny ratsy no mahafaly, fa ny fihetsika feno fitiavana sy ny fankaherezana nasehonareo na eo aza ny finiavan'ny olombitsy hanao ratsy.

Tsy voalohany akory izao ny fanakaramana mpikaraman'ady na vahiny io na eto an-toerana.
Ny fampiasana fitaovam-piadiana
Ny fanapoahan-javatra tetsy sy teroa
Ny fikasana hamono
Ny fanakorotanana sy ny hisian'ny savorovoro
Ny tanjona kendren'izy ireo dia ny fampirorohona sy ny fandemen-tsaina ka hanakana antsika hiroso sy hampandroso an'ity firenena ity .
Nandritra izay 2 taona mahery izay, dia betsaka ireo tsy manan-tsiny namoy ny ainy. Ampy angamba izay !
Misy mihintsy ireo mikatsaka ny hisian'ny ady an-trano eto amintsika.
Foto-pisainana mamoafady izany ary tsy mifanaraka amin'ny soatoavina maha Malagasy. Nefa izany no tian'ny sasany hovolena eto amintsika. Mbola mitohy ihany, mbola mitohy hatrany ny fitiavan-tena ka ny ao an-tsainy dia ny hoe “Raha maty aho, matesa rahavako” .

MAZAVA IZAO fa misy ny tsy vonona mihintsy hitady vahaolana hitsaharan'ny savorovoro politika sy hirosoana amin'ny fitoniana. Misy ny manao izay tsy ahombiazan'ny Tetezamita ka mitetika ny tsy hitsanganan'ireo rafitry ny Repoblika fahaefatra. MAZAVA IZANY ANKEHITRINY !
Tsy ny fositra akory no tsy hambolem-boavahy, ary tsy ny sakana atao etsy sy eroa no tsy hirosoantsika.
Efa nilaza ny tenako tamin'ny Fifampiarahaban-tsika tratry ny Taom-baovao 2011 hoe : “sarotra ny lalana ,nefa akory ny Voninahiny, Mafy ny Tanjona , nefa akory ny Halehibeny” .

Efa nanapa-kevitra ny Vahoaka Malagasy Masimandidy, Efa tafajoro ny Repoblika fahaefatra.
Hiroso aingana isika satria na ahoana, na ahoana dia tsy maintsy faranana haingana ny Tetezamita.
Ny adidy tsy an'olon-dratsy , ary matoa mbola tafajoro toy izao isika ry Malagasy dia nomen'Andriamanitra andraikitra hanarina sy hanavotra ary hampandroso ity Nosintsika ity.
Vao tamin'ny Alarobia teo ny Antoko politika maro an'isa no nanapa-kevitra ny tsy maintsy hamitana ny fifidianana solombavambahoaka sy filoham-pirenena amin'ity taona ity, koa dia hiroso isika satria isika tsy naman'izay mihemotra.

Ry Malagasy namako !

Ny fihetsika mifono fankahalana nasehon'ny sasany dia voamaika mamporisika antsika hanamafy ny diantsika, toy ny tsy hamelantsika ho very anjavony ny ain'ireo namoy ny ainy ho an'ny Tanindrazana.
Tsy ekentsika hahazo vahana ny herisetra. Tsy maintsy ho tafita ity Nosy ity. Tsy maintsy ny Fitiavana no hampandrosoantsika ny Tanindrazantsika,
satria MASINA NY TANINDRAZANA !

Madagascar-Tribune.com

Fanambarana mikasika ny fanorenana « Colisée » ao Anatirova

Tsy tompony isika fa Mpampita.Tandidomin-doza indray ny Rova ankehitriny

Tsy anjarantsika no mitsara izay nataony.

Aoka ny vakoka hijanona ho vakoka, mizaka ny Hasiny sy ny Tantarany

CENI : Inona marina no andrasana aminy ?

Fanambarana

FANAMBARANA

Déclaration en malgache du Pr Ranjeva Raymond

Fanambarana (Communiqué) atolotrin'ny Profesora Raymond Ranjeva : 05/02/2014.

Ny fifidianana 2013 : zava-tsoa tsy azo atao very an-javona

Fanambarana ho famahana ny krizy politika mampihitsoka ny Firenena

EO ANATREHAN'IZANY REHETRA IZANY SY MANOLOANA NY FAHAVOAZANA MANGITSOKITSOKA MIANTRAIKA AMINTSIKA JIABY, DIA MANAO IRETO TOLON-KEVITRA IRETO AMPAHATONIANA NY ANTOKO MADAGASIKARANTSIKA, HO FAMAHANA MIANDALANA NY KRIZY :

MADAGISAKARA TSY AHY IRERY FA ANTSIKA JIABY !

Kabarin'ny filohan'ny tetezamita amin'ny tsy filatsahany ho fidiana ho filoham-pirenena

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENASeFaFiObservatoire de la Vie PubliqueLot III R 45 ter Tsarafaritra, Tsimbazaza, Antananarivo 101Tél/fax : 22 548 88 Email : sefafi@gmail.com

Fiarahamonim-pirenena, fiarahamonina politika : misolo tena ahoana ?

« soi-disant »Fiarahamonim-pirenena tefy maika

Fiarahamonina politika manora-tena

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENASeFaFiObservatoire de la Vie PubliqueLot III R 45 ter Tsarafaritra, Tsimbazaza, Antananarivo 101Tél/fax : 22 548 88 Email : sefafi@gmail.com

Arakaraka ny hoe be fahefana ianao na fadiranovana [1]...

Hafatra avy amin'ny Hetsiky ny Mpitondra Fivavahana

Mpampianatra Mpikaroka sy ny Mpikambana SECES Toliara

Laha-tenin'ny Filoha Avon'ny Tetezamita, Alahady 6 Marsa 2011

Tsy tompony isika fa Mpampita.
Tandidomin-doza indray ny Rova ankehitriny

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA
SeFaFi
Observatoire de la Vie Publique
Lot III R 45 ter Tsarafaritra, Tsimbazaza, Antananarivo 101
Tél/fax : 22 548 88 Email : sefafi@gmail.com

« soi-disant »
Fiarahamonim-pirenena tefy maika

SEHATRA FANARAHA-MASO NY FIAINAM-PIRENENA
SeFaFi
Observatoire de la Vie Publique
Lot III R 45 ter Tsarafaritra, Tsimbazaza, Antananarivo 101
Tél/fax : 22 548 88 Email : sefafi@gmail.com